Prawo

Umowy cywilnoprawne - wszystko, co musisz wiedzieć

Autor Krystyna Pawłowska
Krystyna Pawłowska29.01.20245 min.
Umowy cywilnoprawne - wszystko, co musisz wiedzieć

Umowy cywilnoprawne co to są to elastyczne formy zatrudnienia regulowane przez Kodeks cywilny, które zawierane są pomiędzy przedsiębiorcą a pracownikiem w celu wykonania określonego zadania lub świadczenia usług. Różnią się one od umowy o pracę, gdzie stosunek pracy jest bardziej sformalizowany.

Kluczowe wnioski:
  • Umowy cywilnoprawne dają większą swobodę i elastyczność zatrudnienia.
  • Nie gwarantują takiego zakresu świadczeń socjalnych jak umowa o pracę.
  • Pracodawca nie musi zapewniać minimalnego wynagrodzenia.
  • Pracownik sam opłaca składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
  • Należy wybrać odpowiednią umowę do charakteru wykonywanej pracy.

Umowy cywilnoprawne - definicja

Umowy cywilnoprawne to elastyczne formy zatrudnienia regulowane przez Kodeks cywilny, które różnią się od typowej umowy o pracę. Są zawierane między przedsiębiorcą a osobą fizyczną w celu wykonania określonego zadania lub świadczenia usług. Praca wykonywana jest na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło.

Zleceniobiorca lub przyjmujący zamówienie nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu Pracy. relacja ta opiera się na wzajemnych zobowiązaniach określonych w umowie. Nie powstaje tu stosunek pracy, strony są sobie równe.

Zawarcie umowy cywilnoprawnej wymaga zaakceptowania warunków przez obie strony, podpisania dokumentu i wypełnienia obowiązków. Może mieć ona charakter odpłatny lub nieodpłatny - w zależności od jej rodzaju.

Rodzaje umów

Do najpopularniejszych umów cywilnoprawnych należą:

  • umowa zlecenia,
  • umowa o dzieło,
  • umowa agencyjna.

Wybór konkretnej formy zależy od charakteru i okoliczności współpracy.

Umowy cywilnoprawne - rodzaje i cechy

Umowy cywilnoprawne dzielimy na następujące rodzaje:

Umowa zlecenia

Polega na zobowiązaniu się przyjmującego zlecenie do wykonania oznaczonej pracy na rzecz dającego zlecenie. Przykłady prac wykonywanych w ramach umowy zlecenia to tłumaczenia, prace graficzne, doradztwo czy usługi programistyczne.

Umowa o dzieło

Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania konkretnego dzieła dla zamawiającego. Może to być na przykład namalowanie obrazu, napisanie książki lub wykonanie strony internetowej.

Zarówno przy umowie zlecenia, jak i umowie o dzieło nie dochodzi do powstania stosunku pracy. Osoba wykonująca pracę nie podlega regulacjom Kodeksu pracy.

Czytaj więcej: Jak załatwić ubezwłasnowolnienie? Dowiedz się jak długo trwa proces i ile czeka się na decyzję sądu

Umowy cywilnoprawne a umowa o pracę

Podstawowa różnica między umowami cywilnoprawnymi a umową o pracę dotyczy charakteru zatrudnienia i zakresu świadczeń. W przypadku umowy o pracę mamy do czynienia ze stosunkiem pracy - pracownik podlega przepisom prawa pracy i otrzymuje określone świadczenia.

Umowa o pracę Umowa cywilnoprawna
- etat - brak etatu
- urlop wypoczynkowy - brak urlopu
- chorobowe - brak prawa do chorobowego
- wypowiedzenie - rozwiązanie za porozumieniem stron

Z umów cywilnoprawnych korzysta się najczęściej przy okazjonalnych zleceniach lub gdy potrzebna jest większa elastyczność współpracy.

Umowy cywilnoprawne - zalety i wady

Umowy cywilnoprawne - wszystko, co musisz wiedzieć

Decydując się na umowę cywilnoprawną, należy wziąć pod uwagę jej zalety i wady.

Do zalet możemy zaliczyć:

  • większą swobodę i elastyczność,
  • brak konieczności zapewnienia minimalnego wynagrodzenia,
  • łatwiejsze zakończenie współpracy.

Do wad natomiast:

  • brak urlopu wypoczynkowego i wypowiedzenia,
  • konieczność samodzielnego opłacania składek ZUS,
  • mniejsze świadczenia socjalne.

Dlatego z umów cywilnoprawnych warto korzystać tylko przy okazjonalnej, niesformalizowanej współpracy lub gdy elastyczność jest kluczowa.

Umowy cywilnoprawne - podatki i ZUS

Wszyscy świadczący pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło, muszą opłacać składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne.

Obowiązują tu jednak niższe stawki niż przy umowie o pracę - w 2023 roku jest to odpowiednio 13,71% i 9% od podstawy wymiaru. Co ważne, całość składek pokrywa osoba wykonująca pracę, a nie zleceniodawca.

Dodatkowo, przychody z umów cywilnoprawnych podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według 17% i 32% stawki podatkowej - w zależności od wysokości dochodu.

Umowy cywilnoprawne - prawa i obowiązki

Mimo że umowy cywilnoprawne nie wiążą się ze stosunkiem pracy, obie strony mają swoje prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy.

Do podstawowych obowiązków zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło należy:

  • wypłata wynagrodzenia za wykonaną pracę,
  • przekazanie materiałów i informacji potrzebnych do wykonania zadania,
  • odbiór pracy i jej weryfikacja.

Natomiast osoba przyjmująca zlecenie lub wykonująca dzieło powinna:

  • wykonać pracę zgodnie z umową i na ustalonych warunkach,
  • rozliczyć podatki i składki ZUS od umowy,
  • zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego (jeśli go nie ma).

Dokładne prawa i obowiązki precyzuje zawsze treść konkretnej umowy cywilnoprawnej.

Podsumowanie

Umowy cywilnoprawne, czyli umowy zlecenia i umowy o dzieło, to elastyczna forma współpracy, która różni się od typowego zatrudnienia na etacie. Dają one większą swobodę działania i pozwalają dostosować warunki zatrudnienia do bieżących potrzeb.

Z umów cywilnoprawnych korzysta się najczęściej przy okazjonalnej, niesformalizowanej współpracy. Nie gwarantują one takich świadczeń jak umowa o pracę, ale też nie wiążą pracodawcy tak rygorystycznymi przepisami. Zleceniobiorca sam musi odprowadzać podatki i składki ZUS od umowy.

Zawierając umowę cywilnoprawną, warto dokładnie przeanalizować jej warunki. Jasno określone prawa i obowiązki obu stron pozwolą uniknąć nieporozumień. Należy też zweryfikować, czy taka forma współpracy odpowiada charakterowi wykonywanych zadań.

Podsumowując - umowy cywilnoprawne to dobre rozwiązanie, gdy potrzebna jest elastyczność i swoboda działania. Przy stałej, sformalizowanej pracy lepsza jednak będzie umowa o pracę.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pełne Szkolenia Life Coachingu z Hipnozą bez Transu - Prowadzenie Coachingu Life
  2. Biała lista VAT - jak zweryfikować kontrahenta online?
  3. Wypełnienie formularza Z-15A - wzór, jak wypełnić, druk 15A
  4. Podatek dochodowy - Jak obliczyć należną kwotę?
  5. Tygodniowy odpoczynek kierowcy - Skrócony wzór i porady
Autor Krystyna Pawłowska
Krystyna Pawłowska

Jestem dietetyczką i trenerką personalną z 10-letnim doświadczeniem. Specjalizuję się w doborze suplementów w zależności od celu treningowego i trybu życia. Moim celem jest edukacja w zakresie zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej, aby każdy mógł cieszyć się zdrowiem i dobrą kondycją.

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Polski Ład - Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
PrawoPolski Ład - Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?

Dowiedz się, kiedy wchodzą w życie zmiany z nowego systemu podatkowego Polski Ład. Poznaj harmonogram i odkryj, od kiedy obowiązują przepisy m.in. podniesionej kwoty wolnej od podatku, nowej ulgi dla klasy średniej oraz stawek PIT w ramach Nowego Polskiego Ładu.