Biznes

Ile Godzin ma Dzień? Poznaj Ciekawostki na temat Doby!

Autor Kinga Górecka
Kinga Górecka30.11.20237 min.
Ile Godzin ma Dzień? Poznaj Ciekawostki na temat Doby!

Doba ma ile godzin to pytanie, które zadaje sobie wielu z nas. Odpowiedź wydaje się prosta - 24 godziny. Jednak kryją się za tym ciekawe zjawiska z zakresu astronomii, biologii i fizjologii, które warto poznać bliżej.

Kluczowe wnioski:
  • Doba to cykl obrotu Ziemi wokół własnej osi, trwający średnio 24 godziny.
  • Długość doby zmienia się w cyklu rocznym ze względu na eliptyczny kształt orbity Ziemi.
  • Organizmy żywe posiadają wewnętrzny "zegar biologiczny", synchronizujący ich funkcje z dobą.
  • Zjawiska astronomiczne wpływają na ludzką fizjologię i samopoczucie.
  • Strefy czasowe na Ziemi wynikają z jej ruchu obrotowego wokół własnej osi.

Jak wygląda dobowa rytmika organizmów

doba ma ile godzin - to pytanie nurtuje wielu z nas. Okazuje się jednak, że odpowiedź nie jest taka prosta. Doba, czyli cykl dobowy, odgrywa bowiem kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmów żywych. Jest niejako ich wewnętrznym zegarem, według którego ustalony jest rytm snu i czuwania, aktywności i odpoczynku.

U ludzi standardowy, okołodobowy cykl dobowy trwa przeciętnie 24 godziny. Jest on zsynchronizowany z dobą astronomiczną, czyli okresem obrotu Ziemi wokół własnej osi. Jednak zegar biologiczny działa niezależnie i sam ustala swój własny rytm. Dlatego zaburzenie synchronizacji między tymi dwoma zegarami prowadzi do problemów ze snem i samopoczuciem.

Jak funkcjonuje ludzki zegar biologiczny

Kluczową rolę w generowaniu rytmu dobowego u człowieka odgrywa położony w mózgu jądrze nadskrzyżowaniowe. To ono produkuje hormon melatoninę, odpowiedzialną za senność. Wydzielanie melatoniny zależne jest od bodźców świetlnych z siatkówki oka. Gdy robi się ciemno, produkcja melatoniny wzrasta, co powoduje senność. Rano po wystawieniu się na światło, wydzielanie tego hormonu znacząco maleje.

Oprócz ludzi, rytm okołodobowy występuje również u zwierząt i roślin. Umożliwia im dostosowanie procesów fizjologicznych i zachowań do regularnie zmieniających się warunków środowiska, związanych z dobowym cyklem dnia i nocy.

Ile godzin trwa doba na Ziemi

Jak już wiemy, doba ma ile godzin? Otóż zwyczajowo przyjmuje się, że doba trwa 24 godziny. Jest to średnia długość jednego pełnego obrotu Ziemi wokół własnej osi. Trzeba jednak pamiętać, że ze względu na zjawiska astronomiczne, rzeczywisty czas rotacji minimalnie się zmienia.

Dokładny ile dzień ma godzin, podawany jest przez Międzynarodową Służbę Obrotu Ziemi (IERS). Obecnie jeden pełny obrót globu trwa 23 godziny, 59 minut i 45 sekund. To o 15 sekund mniej niż 86 400 sekund, przyjmowanych w definicji doby. Różnica ta z biegiem lat będzie narastać.

Średnia długość doby 24 godziny
Rzeczywisty czas obrotu Ziemi 23 godziny 59 minut i 45 sekund

Co więcej, długość dnia nie jest stała i ulega cyklicznym wahaniom w skali roku. Wynika to z eliptycznego kształtu orbity Ziemi. Gdy nasza planeta znajduje się najbliżej Słońca, porusza się po orbicie najszybciej i doba jest najkrótsza. Z kolei w momencie największego oddalenia, Ziemia zwolnia i doba minimalnie się wydłuża.

Czytaj więcej: Pasek z wypłaty: Wyjaśnienie skrótów, jak sprawdzić paski zarobkowe i inne kluczowe informacje

Skąd wzięła się 24 godzinna doba

Skąd zatem w ogóle wzięło się założenie, że doba trwa 24 godziny? Otóż podział doby na 24 równe części, zwane godzinami, sięga czasów starożytnych.

Już w starożytnym Babilonie zaczęto dzielić dobę na 12 równych części. Później starożytni Egipcjanie wprowadzili podział na 24 godziny, wykorzystując do tego zegary słoneczne i klepsydry. Do Europy zwyczaj ten przywędrował za sprawą podbojów Aleksandra Macedońskiego. Ostatecznie 24-godzinny system został spopularyzowany przez Rzymian.

W starożytnym Rzymie początkowo stosowano tzw. godziny rzymskie, które zależały od pory roku. Dopiero później przyjął się podział na stałe godziny zegarowe, niezależnie od długości światła dziennego.

Dzięki temu 24-godzinny podział doby utrwalił się w kulturze zachodu. Co ciekawe, w niektórych krajach Dalekiego Wschodu, jak np. w Chinach czy Japonii, funkcjonowały dawniej godziny zmienne, zależne od pór roku. Jeszcze do niedawna stosowano tam zegary wskazujące 12 podwójnych godzin.

Dlaczego mówimy o 24 godzinach

Dlaczego zatem nie zrezygnowano z 24-godzinnego systemu, skoro wiemy już, że doba nie trwa dokładnie 24 godzin? Otóż dla uproszczenia rachuby czasu i ujednolicenia pomiarów na całym świecie, postanowiono przy okazji wprowadzania stref czasowych zaokrąglić długość doby do 24 godzin.

Co więcej, z punktu widzenia codziennego funkcjonowania człowieka, różnica kilkunastu czy kilkudziesięciu sekund nie ma większego znaczenia. Dużo ważniejsza jest regularność i powtarzalność cyklu dobowego, do którego przystosowały się organizmy.

Jak działa zegar biologiczny organizmów

Ile Godzin ma Dzień? Poznaj Ciekawostki na temat Doby!

Jak już wspomnieliśmy, zarówno ludzie, zwierzęta jak i rośliny, posiadają wewnętrzny mechanizm, będący swoistym zegarem biologicznym. To on steruje rytmem okołodobowym i decyduje o tym, kiedy zasnąć, obudzić się czy zjeść posiłek.

U ssaków, do których należy człowiek, głównym synchronizatorem jest światło dzienne docierające do siatkówki oka. Informacja ta przekazywana jest do jądra nadskrzyżowaniowego w mózgu, które pełni funkcję głównego zegara biologicznego. To stąd wysyłane są sygnały do innych części organizmu, kontrolujące rytmiki fizjologiczne.

Z kolei u roślin bodźcem synchronizującym rytmy jest przede wszystkim światło docierające do liści. Liście zawierają fotoreceptory, rejestrujące zmiany oświetlenia w cyklu dobowym. To uruchamia produkcję specjalnych białek i hormonów roślinnych, które komunikują się z centrum zegara biologicznego znajdującego się w korzeniach.

  • U ssaków głównym synchronizatorem rytmu jest światło docierające do siatkówki oka.
  • U roślin bodźce świetlne odbierane są przez fotoreceptory w liściach.

W jaki sposób mierzy się czas na Ziemi

Skoro wiemy już ile dzień ma godzin i skąd wzięła się umowna 24-godzinna doba, to jak w praktyce mierzy się upływ czasu na Ziemi?

Do pomiaru czasu służy obecnie bardzo precyzyjna Międzynarodowa Służba Obrotu Ziemi. Do jej zadań należy dokładne monitorowanie parametrów ruchu obrotowego naszej planety. Służba ta posługuje się setkami atomowych zegarów cezowych rozmieszczonych na całym świecie. Cezowe wahadła wykonują bardzo regularne drgania, dzięki czemu zegary te należą do najdokładniejszych na świecie.

Pomiary IERS są podstawą do wyznaczania i korygowania czasu uniwersalnego (UTC), według którego ustawiane są zegary na całym świecie. Dane z obserwacji wykorzystywane są także do określania parametrów ruchu ziemskiego oraz zjawisk wydłużania i skracania doby w cyklu rocznym.

Jaką rolę pełnią strefy czasowe

Aby ujednolicić czas na kuli ziemskiej, wprowadzono umowny podział na 24 strefy czasowe. Różnią się one o 1 godzinę. Dzięki strefom, w danym momencie wszędzie na świecie jest ta sama godzina w ramach danej strefy.

Co istotne, mimo wprowadzenia stref czasowych, na Ziemi wciąż obowiązuje jeden, uniwersalny czas koordynowany UTC. Różnice czasu lokalnego w poszczególnych strefach są więc umowne i wynikają tylko z przesunięcia względem czasu UTC o określoną liczbę godzin.

Najczęstsze pytania

Doba trwa średnio 24 godziny. Jest to przyjęty na całym świecie standard, wywodzący się jeszcze ze starożytności. W rzeczywistości jeden pełny obrót Ziemi wokół własnej osi trwa obecnie 23 godziny, 59 minut i 45 sekund. Ta niewielka różnica została zaokrąglona do 24 godzin dla uproszczenia obliczeń.

Nie, długość trwania doby astronomicznej nieznacznie się zmienia. Ze względu na eliptyczny kształt orbity Ziemi, rotacja naszej planety przyspiesza i zwalnia w zależności od położenia względem Słońca. Różnice dobowe sięgają kilkudziesięciu sekund.

Doba to czas pełnego obrotu Ziemi wokół własnej osi. Z kolei dzień to okres między wschodem a zachodem Słońca na danym obszarze. Dzień trwa więc nieco dłużej niż doba, ze względu na ruch obiegowy Ziemi. Przyjmuje się, że średnio dzień polarny trwa 24 godziny.

Zegar biologiczny człowieka znajduje się w mózgu, dokładnie w jądrze nadskrzyżowaniowym. Generuje on dobowy rytm snu, czuwania i aktywności. Głównym synchronizatorem ludzkiego zegara jest światło docierające do siatkówki.

Aby ujednolicić czas na całym świecie, wprowadzono 24 strefy czasowe, różniące się o 1 godzinę. Dzięki temu w danej strefie zawsze obowiązuje ten sam czas lokalny. Nie zmienia to jednak uniwersalnego czasu UTC.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pełne Szkolenia Life Coachingu z Hipnozą bez Transu - Prowadzenie Coachingu Life
  2. Usługi zwolnione z VAT - lista, warunki, dokumentacja
  3. Wypełnienie formularza Z-15A - wzór, jak wypełnić, druk 15A
  4. Ochrona danych osobowych pracowników - O czym pamiętać?
  5. Oświadczenie o zmianie miejsca zamieszkania - Wzór oświadczenia i procedura

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły