Prawo nowych technologii stało się jednym z kluczowych obszarów, o które musi zadbać każda firma działająca w środowisku cyfrowym – od software house’u, przez e‑commerce, po fintech i projekty AI. W praktyce to nie tylko „umowy i RODO”, ale cały ekosystem regulacji, które wpływają na produkt, model biznesowy i relacje z klientami.
Jak poukładać prawo w firmie technologicznej
Firmy IT i twórcy usług cyfrowych najczęściej potrzebują wsparcia w kilku powtarzalnych obszarach - umowy, dane, własność intelektualna i cyberbezpieczeństwo. Warto potraktować je jako elementy jednej strategii, a nie odrębne dokumenty tworzone przy każdym nowym projekcie.
Najważniejsze filary:
- Umowy IT - wdrożeniowe, utrzymaniowe, serwisowe, SLA, licencyjne, B2B, NDA, umowy z dostawcami oprogramowania.
- Dane osobowe i treści cyfrowe - regulaminy, polityki prywatności, cookies, zgodność z prawem konsumenckim i konkurencji.
- Własność intelektualna - prawa autorskie do kodu, grafik, treści, baz danych, rejestracja znaków towarowych, wzorów użytkowych i przemysłowych.
- Cybersecurity i compliance - NIS2, DORA, procedury bezpieczeństwa, testowanie oprogramowania, RODO wdrażane „na serio”, a nie tylko na papierze.
Dobrą praktyką jest stworzenie jednego „pakietu” dokumentów i procedur, który da się łatwo adaptować do kolejnych produktów czy rynków.
Umowy w IT – na co zwrócić uwagę
Konflikty przy projektach IT bardzo rzadko wynikają z jednego błędu technicznego, częściej z nieprecyzyjnych ustaleń na początku współpracy. Dlatego szczególne znaczenie mają konstrukcja umów i język, który rozumieją obie strony – biznesowa i techniczna.
Kluczowe elementy umów IT:
- Jasny opis zakresu prac (co jest „MVP”, co jest „change requestem”, jak wygląda roadmapa produktu).
- Model rozliczeń (time & material vs fixed price) powiązany z realnym sposobem pracy zespołu.
- Zasady przeniesienia praw autorskich do oprogramowania, dokumentacji i materiałów towarzyszących.
- SLA i odpowiedzialność za utrzymanie systemu, reagowanie na awarie i wdrażanie poprawek.
- Klauzule poufności, zakaz konkurencji, zasady współpracy z podwykonawcami i freelancerami.
Dobrze zaprojektowana umowa nie blokuje zwinnego rozwoju produktu, ale jasno wyznacza granice odpowiedzialności i oczekiwań.
Dane osobowe, usługi cyfrowe i marketing
Przetwarzanie danych osobowych i oferowanie treści cyfrowych jest dziś standardem, ale przepisy ciągle się zmieniają i różnicują w zależności od typu usługi. W praktyce chodzi zarówno o zgodność z RODO, jak i o regulacje dotyczące usług cyfrowych, towarów z elementami cyfrowymi oraz marketingu bezpośredniego.
Warto zadbać o:
- Spójne regulaminy sklepów i serwisów, polityki prywatności i zarządzania cookies.
- Jasne zasady programów lojalnościowych, akcji promocyjnych, konkursów i kampanii w social mediach.
- Prawidłowe podstawy przetwarzania danych, okresy retencji oraz zasady przekazywania danych poza EOG.
- Procedury na wypadek incydentu – od wewnętrznej reakcji po komunikację z organem i osobami, których dane dotyczą.
Dla marek intensywnie korzystających z influencer marketingu istotne są też zasady oznaczania treści komercyjnych oraz przejrzyste umowy z twórcami internetowymi.
Własność intelektualna i AI – nie tylko kod
W branży cyfrowej największą wartością są często elementy, których „nie widać”: kod, architektura systemu, bazy danych, modele AI, design, treści, wizerunki. Bez poukładanej własności intelektualnej trudno rozmawiać o inwestorach, sprzedaży spółki czy licencjonowaniu produktu.
Kluczowe kroki:
- Umowy o przeniesienie praw autorskich, licencje i sublicencje, umowy o stworzenie utworu i nadzór autorski.
- Audyty IP – sprawdzenie kto faktycznie jest uprawniony do jakich elementów produktu.
- Rejestracja znaków towarowych, wzorów użytkowych i przemysłowych oraz ochrona przed czynami nieuczciwej konkurencji.
- Uporządkowanie kwestii trenowania modeli AI, korzystania z cudzych treści i danych, zgodnie z regulacjami „prawa AI” i nadchodzącym AI Act.
To obszar, który coraz bardziej przenika się z cyberbezpieczeństwem i compliance na rynku finansowym, zwłaszcza w projektach fintech i blockchain.
Gdzie szukać wyspecjalizowanego wsparcia
Nie każda kancelaria zajmująca się ogólnym prawem gospodarczym ma doświadczenie w kontraktach IT, usługach chmurowych, AI, kryptoaktywach czy social‑media marketingu. Przedsiębiorcy z branży technologicznej coraz częściej wybierają więc zespoły, które łączą znajomość przepisów z rozumieniem realiów pracy programistów, inżynierów i twórców cyfrowych.
Przykładem takiego wyspecjalizowanego podejścia jest Silesia Legal House – kancelaria koncentrująca się na prawie nowych technologii, prawie IT, własności intelektualnej, prawie AI, e‑commerce, fintechu, cybersecurity i social‑media.
