Prawo

Przedawnienie długu po zmarłej osobie - Jak uniknąć spadkowych długów

Autor Kinga Górecka
Kinga Górecka10.01.20248 min.
Przedawnienie długu po zmarłej osobie - Jak uniknąć spadkowych długów

Przedawnienie długu po zmarłej osobie to temat, który często budzi wiele wątpliwości. Niejednokrotnie zastanawiamy się, czy jako spadkobiercy musimy odpowiadać za zobowiązania osoby zmarłej, nawet jeśli minął już długi czas od jej śmierci. Czy w takiej sytuacji wierzyciel nadal ma prawo domagać się spłaty długu? A może przysługują nam jakieś sposoby na uniknięcie odpowiedzialności? W tym artykule postaram się przedstawić najważniejsze zasady związane z przedawnieniem długów spadkowych, abyś wiedział jak się zachować po śmierci bliskiej osoby.

Kluczowe wnioski:
  • Dług spadkowy ulega przedawnieniu na takich samych zasadach jak za życia dłużnika.
  • Nie zawsze jako spadkobierca musisz go spłacać, nawet jeśli on formalnie nie uległ jeszcze przedawnieniu.
  • Aby uniknąć odpowiedzialności, należy złożyć stosowne oświadczenie wierzycielowi.
  • W razie wątpliwości, zwróć się o poradę do profesjonalnego pełnomocnika.
  • Pamiętaj też o odpowiednim zabezpieczeniu majątku spadkowego.

Kiedy następuje przedawnienie długu po zmarłej osobie

Przedawnienie długu po zmarłej osobie następuje na takich samych zasadach, jak w przypadku osoby żyjącej. Ogólny termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczeń stwierdzonych ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, wynosi 6 lat od dnia wymagalności. Natomiast roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem lat trzech od dnia wymagalności.

Warto jednak pamiętać, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

Zawieszenie biegu przedawnienia

W przypadku śmierci dłużnika bieg przedawnienia ulega zawieszeniu do dnia zakończenia postępowania spadkowego. Oznacza to, że okres od otwarcia spadku do zamknięcia postępowania spadkowego nie jest wliczany do okresu przedawnienia.

Przykładowo, jeśli dłużnik zmarł po 4 latach od wymagalności roszczenia z prowadzonej działalności gospodarczej, to wierzyciel będzie miał jeszcze 2 lata na dochodzenie długu od spadkobierców po zamknięciu postępowania spadkowego. Gdyby nie zawieszenie biegu przedawnienia, to roszczenie uległoby przedawnieniu jeszcze za życia dłużnika.

Jak sprawdzić czy dług po zmarłym jest przedawniony

Aby sprawdzić czy dług po zmarłej osobie jest przedawniony, należy najpierw ustalić datę wymagalności roszczenia. Jest to dzień, w którym wierzyciel nabył możliwość domagania się zwrotu pożyczki lub zapłaty za świadczoną usługę czy dostarczony towar. Nie zawsze jest to dzień wskazany w umowie, ponieważ w pewnych przypadkach wierzyciel może wyznaczyć dłużnikowi dodatkowy termin na spełnienie świadczenia.

Kolejnym krokiem jest określenie dat śmierci dłużnika oraz prawomocnego postanowienia o zamknięciu lub umorzeniu postępowania spadkowego. Na tej podstawie należy obliczyć cały okres od wymagalności roszczenia do zakończenia postępowania spadkowego i porównać go z terminem przedawnienia przewidzianym w kodeksie cywilnym.

Obliczanie terminu przedawnienia

Aby to zilustrować, załóżmy że mamy do czynienia z roszczeniem z działalności gospodarczej, które stało się wymagalne 1 stycznia 2015 roku. Dłużnik zmarł 1 czerwca 2020 roku, a postępowanie spadkowe zakończyło się prawomocnym postanowieniem sądu 1 grudnia 2022 roku. Ogólny termin przedawnienia tego typu roszczeń wynosi 3 lata, więc gdyby nie śmierć dłużnika, uległoby ono przedawnieniu 31 grudnia 2017 roku. Jednak w związku z zawieszeniem biegu przedawnienia, należy odjąć okres od 1 czerwca 2020 do 1 grudnia 2022 roku. Pozostały okres wynosi zatem 2 lata i 7 miesięcy, co oznacza że roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Czytaj więcej: Rozdzielność majątkowa a dziedziczenie: Jak wpływa na dziedziczenie po śmierci małżonka?

Jakie długi podlegają przedawnieniu po śmierci dłużnika

Przedawnieniu po śmierci dłużnika co do zasady podlegają wszelkie roszczenia majątkowe, których termin przedawnienia określa kodeks cywilny. Są to między innymi długi z tytułu:

  • umów (np. pożyczki, kredytu, zlecenia)
  • odszkodowań
  • nienależnych świadczeń
  • bezpodstawnego wzbogacenia
  • prowadzenia działalności gospodarczej
  • orzeczeń sądowych i ugód

Terminy przedawnienia są zróżnicowane w zależności od tego, z jakiego tytułu wynika dane roszczenie. Inaczej będzie wyglądało przedawnienie wierzytelności wynikającej z umowy pożyczki pieniędzy, a inaczej przedawnienie roszczenia odszkodowawczego z tytułu czynów niedozwolonych.

Czy spadkobierca musi spłacać przedawnione długi spadkowe

Przedawnienie długu po zmarłej osobie - Jak uniknąć spadkowych długów

Spadkobierca co do zasady nie musi spłacać przedawnionych długów spadkowych. Przedawnienie powoduje bowiem, że dłużnik (a w tym przypadku spadkobierca) może uchylić się od zaspokojenia roszczenia podnosząc zarzut przedawnienia. Innymi słowy - przestaje istnieć obowiązek zwrotu długu.

Niemniej jednak, jeśli spadkobierca dobrowolnie uiści świadczenie na rzecz wierzyciela, nie będzie mógł żądać zwrotu tego, co świadczył, nawet gdyby w chwili spełnienia świadczenia wiedział, że dług uległ już przedawnieniu. Dlatego zanim spadkobierca podejmie decyzję o spłacie przedawnionego długu, powinien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy.

Należy pamiętać, że przedawnienie nie następuje "z mocy prawa", lecz dopiero z chwilą podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia. Innymi słowy, to od woli spadkobiercy zależy, czy skorzysta z instytucji przedawnienia, czy też zdecyduje się uregulować przedawniony dług.

Jakie prawa ma wierzyciel w razie przedawnienia długu spadkowego

W razie skutecznego podniesienia przez spadkobiercę zarzutu przedawnienia w odniesieniu do długu spadkowego, wierzyciel traci możliwość dochodzenia tego roszczenia na drodze sądowej. Co istotne, sąd uwzględni zarzut przedawnienia nawet wtedy, gdy spadkobierca nie powoła się na niego, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że roszczenie uległo przedawnieniu.

Oprócz braku możliwości skutecznego dochodzenia roszczenia przed sądem, wierzyciel traci również inne uprawnienia związane z posiadaniem wierzytelności. Nie będzie mógł już dokonać skutecznie potrącenia, zabezpieczenia ani zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. Co więcej, przedawnione roszczenie nie będzie już stanowić długu spadku, więc nie trzeba go uwzględniać przy dziale spadku.

Jakich zasad przestrzegać by uniknąć odpowiedzialności za dług

Aby uniknąć odpowiedzialności za przedawniony dług spadkowy, spadkobierca powinien przestrzegać kilku zasad:

  1. Zbadać, czy wobec długu nie zaszło przedawnienie - warto skorzystać z pomocy prawnika.
  2. Jeśli tak, złożyć wierzycielowi stosowne oświadczenie odmawiające spłaty długu z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
  3. W razie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego - podnieść zarzut przedawnienia.
  4. Nie regulować przedawnionych wierzytelności dobrowolnie. Pamiętaj, że wtedy nie będziesz mógł żądać zwrotu spełnionego świadczenia.
  5. Zabezpieczyć majątek spadkowy przed egzekucją wszczętą przez wierzyciela.
Podstawa roszczenia Termin przedawnienia
umowa pożyczki 3 lata
odszkodowanie 3 lata
kara umowna 10 lat

Podsumowanie

Przedawnienie długu po zmarłej osobie jest zagadnieniem, które budzi wiele wątpliwości wśród spadkobierców. Często zastanawiamy się, czy jako osoby, które odziedziczyły spadek po bliskiej nam osobie, musimy odpowiadać za jej nieuregulowane za życia zobowiązania. Okazuje się, że nie zawsze - długi spadkowe podlegają bowiem przedawnieniu na takich samych zasadach jak za życia dłużnika. Aby się upewnić, że dany dług uległ przedawnieniu i nie trzeba go już spłacać warto zasięgnąć porady prawnika.

Należy pamiętać, że samo przedawnienie nie powoduje automatycznego wygaśnięcia długu. Aby skutecznie podnieść zarzut przedawnienia długów spadkowych, konieczne jest złożenie stosownego oświadczenia wierzycielowi. Wówczas traci on możliwość skutecznego dochodzenia należności na drodze sądowej. Jeśli jednak jako spadkobierca zdecydujemy się mimo wszystko uregulować przedawnione zobowiązanie, dobrowolnie rezygnujemy z możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia w przyszłości.

Podsumowując, długi po zmarłej osobie przedawnienie podlegają takim samym zasadom jak za życia dłużnika. Aby skutecznie uwolnić się od konieczności ich spłaty, należy w odpowiednim momencie podnieść zarzut przedawnienia wobec wierzyciela. Warto przy tym skorzystać z pomocy doświadczonego pełnomocnika, który pomoże ustalić, czy dany dług spadkowy faktycznie uległ już przedawnieniu.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pełne Szkolenia Life Coachingu z Hipnozą bez Transu - Prowadzenie Coachingu Life
  2. Biała lista VAT - jak zweryfikować kontrahenta online?
  3. Wypełnienie formularza Z-15A - wzór, jak wypełnić, druk 15A
  4. Podatek dochodowy - Jak obliczyć należną kwotę?
  5. Tygodniowy odpoczynek kierowcy - Skrócony wzór i porady

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Polski Ład - Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
PrawoPolski Ład - Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?

Dowiedz się, kiedy wchodzą w życie zmiany z nowego systemu podatkowego Polski Ład. Poznaj harmonogram i odkryj, od kiedy obowiązują przepisy m.in. podniesionej kwoty wolnej od podatku, nowej ulgi dla klasy średniej oraz stawek PIT w ramach Nowego Polskiego Ładu.