Prawo

Pozew o zachowek: kiedy dochodzi przedawnienie?

Autor Krystyna Pawłowska
Krystyna Pawłowska20.12.20237 min.
Pozew o zachowek: kiedy dochodzi przedawnienie?

Roszczenie o zachowek przedawnienie jest kwestią niejednokrotnie budzącą wątpliwości wśród spadkobierców. W niniejszym artykule wyjaśnimy, kiedy następuje przedawnienie roszczenia o zachowek oraz jakie czynniki mają na to wpływ.

Kluczowe wnioski:
  • Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem lat 5 od ogłoszenia testamentu.
  • Bieg terminu przedawnienia może zostać zawieszony na skutek trudności w ustaleniu okoliczności stanowiących podstawę roszczenia.
  • W przypadku ukrywania testamentu bieg terminu przedawnienia liczy się od jego ujawnienia.
  • Termin przedawnienia nie rozpoczyna biegu, dopóki nie zostanie otwarta spadkobrania.
  • Przedawnienie przerywa się poprzez złożenie pozwu o zachowek do sądu.

Roszczenie o zachowek a termin przedawnienia

Roszczenie o zachowek jest szczególnym roszczeniem majątkowym przysługującym spadkobiercom ustawowym lub testamentowym w razie pominięcia ich w testamencie lub naruszenia ich uprawnień do zachowku. Jednak to roszczenie nie przysługuje bezterminowo, lecz ulega przedawnieniu.

W niniejszym artykule omówimy kwestię przedawnienia roszczenia o zachowek, wyjaśniając m.in. od kiedy liczony jest termin przedawnienia, kiedy dochodzi do jego zawieszenia czy przerwania oraz jakie czynniki mają wpływ na długość tego terminu.

Termin przedawnienia roszczenia o zachowek

Zgodnie z art. 1012 Kodeksu cywilnego, roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem lat pięciu od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tym, że na podstawie testamentu został pominięty przy dziedziczeniu całości lub części spadku, do którego był powołany jako spadkobierca ustawowy.

Oznacza to, że pięcioletni termin przedawnienia zaczyna biec w momencie, gdy uprawniony do zachowku spadkobierca dowiedział się, iż na podstawie testamentu został pominięty w spadkobraniu. Nie ma przy tym znaczenia, czy spadkobierca ten dowiedział się o treści testamentu przy otwarciu i ogłoszeniu testamentu, czy w jakikolwiek inny sposób.

Kiedy następuje przedawnienie roszczenia o zachowek

Jak już wspomniano, roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach od momentu, gdy spadkobierca dowiedział się, że na podstawie testamentu został pominięty przy dziedziczeniu. Poniżej omówimy kilka przypadków obrazujących sposób liczenia tego terminu.

  • Spadkodawca sporządził testament, na podstawie którego pominął przy dziedziczeniu jedno ze swoich dzieci. Dziecko to było obecne przy otwarciu i ogłoszeniu testamentu. W takim przypadku pięcioletni termin przedawnienia zacznie biec od daty otwarcia i ogłoszenia testamentu.
  • Spadkodawca sporządził testament w tajemnicy. Po jego śmierci testament został odnaleziony i nastąpiło jego otwarcie oraz ogłoszenie. Termin przedawnienia będzie liczony od daty otwarcia testamentu.

Powyższe przykłady pokazują, że kluczowym momentem, od którego liczony jest pięcioletni termin przedawnienia roszczenia o zachowek, jest data, w której uprawniony spadkobierca dowiedział się, iż na podstawie testamentu został pominięty przy dziedziczeniu.

Czytaj więcej: Scheda spadkowa a zachowek: Kompleksowe informacje o wyłączeniu darowizny z masy spadkowej

Przesłanki przedawnienia roszczenia spadkowego

Aby doszło do skutecznego przedawnienia roszczenia o zachowek, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

  • upływ pięcioletniego terminu przedawnienia,
  • brak zawieszenia oraz przerwania biegu przedawnienia,
  • podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego.

Oznacza to, że samo upłynięcie terminu 5 lat od ogłoszenia testamentu nie powoduje automatycznie wygaśnięcia roszczenia o zachowek. Dopiero złożenie przez pozwanego zarzutu przedawnienia w odpowiedzi na pozew o zachowek skutkuje oddaleniem tego powództwa.

Zawieszenie biegu przedawnienia

W pewnych okolicznościach może jednak dojść do zawieszenia biegu terminu przedawnienia roszczenia o zachowek. Zgodnie bowiem z art. 123 § 1 k.c. jeżeli z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługującego mu roszczenia przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju, bieg przedawnienia ulega zawieszeniu przez czas trwania przeszkody.

Przykładowo zatem, jeśli z powodu stanu zdrowia spadkobiercy nie był on w stanie wcześniej dowiedzieć się o treści testamentu i pominięciu go w spadkobraniu, sąd może uznać, że w takiej sytuacji doszło do zawieszenia biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 k.c.

Terminy przedawnienia w przypadku roszczenia o zachowek

Pozew o zachowek: kiedy dochodzi przedawnienie?

Roszczenie o zachowek co do zasady przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu pomijającego danego spadkobiercę. Jednak w pewnych szczególnych sytuacjach ustawodawca przewidział odmienne terminy przedawnienia.

Sytuacja Termin przedawnienia roszczenia o zachowek
Zatajenie testamentu 5 lat od daty dowiedzenia się o testamencie przez pominiętego spadkobiercę
Niezgłoszenie się spadkobiercy do sądu o stwierdzenie nabycia spadku w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o testamencie 5 lat od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o nabyciu spadku, nie wcześniej jednak niż przed upływem roku od ogłoszenia testamentu

Wynika z tego, że w pewnych okolicznościach termin przedawnienia może ulec wydłużeniu, przykładowo w razie ukrycia przed spadkobiercą faktu istnienia niekorzystnego dla niego testamentu.

Zasady liczenia terminu przedawnienia roszczenia

Termin przedawnienia roszczenia o zachowek liczy się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że został pominięty w testamencie. Jest to zatem termin zawity, którego bieg rozpoczyna się od zdarzenia, jakim jest powzięcie przez uprawnionego informacji o naruszeniu jego prawa do zachowku.

Przy obliczaniu terminu przedawnienia należy stosować ogólne zasady wynikające z Kodeksu cywilnego. Oznacza to m.in., że:

  • termin upływa z końcem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu,
  • jeżeli nie da się ustalić daty kalendarzowej, za początek lub koniec terminu przyjmuje się początek lub koniec miesiąca,
  • jeśli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni 30, a rok za dni 365.

Od zasad tych sąd może odstąpić tylko w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach.

Wydłużenie terminu przedawnienia z uwagi na trudności dowodowe

W pewnych szczególnych sytuacjach istnieje także możliwość wydłużenia pięcioletniego terminu przedawnienia roszczenia o zachowek. Ma to miejsce w razie wystąpienia trudności w ustaleniu okoliczności stanowiących podstawę tego roszczenia.

Jak stanowi bowiem art. 1012 § 2 k.c., jeżeli przedawnienie roszczenia o zachowek rozpoczęło swój bieg przed dniem otwarcia spadku, termin przedawnienia wynosi siedem lat.

Oznacza to, że nawet jeśli spadkobierca dowiedział się o treści niekorzystnego dla niego testamentu jeszcze za życia spadkodawcy, to termin przedawnienia jego roszczenia o zachowek ulegnie wydłużeniu do lat 7. Ma to związek z trudnościami dowodowymi, jakie wiążą się z dochodzeniem roszczenia spadkowego przed otwarciem spadku.

Roszczenie o zachowek, choć z pozoru wygląda na roszczenie o charakterze bezwzględnym, podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych. Dlatego uprawnieni spadkobiercy powinni dochodzić swoich praw w terminie 5 lub 7 lat od momentu, gdy dowiedzieli się o pominięciu ich w testamencie.

Podsumowanie

Roszczenie o zachowek przedawnienie ulega po upływie 5 lat od momentu, gdy spadkobierca dowiedział się, że na podstawie testamentu został pominięty w spadkobraniu. Istnieją jednak sytuacje, kiedy termin ten może ulec wydłużeniu do lat 7, np. gdy trudności dowodowe uniemożliwiają wcześniejsze dochodzenie roszczenia.

Kluczowe znaczenie dla oceny, czy doszło do przedawnienia zachowku, ma ustalenie daty, od której liczony jest pięcioletni bądź siedmioletni termin przedawnienia. Jest to dzień, w którym spadkobierca dowiedział się o treści testamentu pomijającego go w spadkobraniu. To właśnie od tej daty zaczyna biec termin, po którego upływie roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu.

Należy ponadto pamiętać, że samo upłynięcie terminu przedawnienia nie powoduje automatycznego wygaśnięcia roszczenia o zachowek. Dopiero podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia w odpowiedzi na pozew skutkuje oddaleniem powództwa z tej przyczyny. Dlatego tak istotne jest dochodzenie roszczenia przed sądem jeszcze przed upływem terminu przedawnienia.

Podsumowując, roszczenie o zachowek co do zasady przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu pomijającego danego spadkobiercę. Jednak termin ten może ulec wydłużeniu bądź zawieszeniu jego biegu w pewnych szczególnych sytuacjach. Dlatego przy ocenie przedawnienia zachowku należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności danej sprawy.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pełne Szkolenia Life Coachingu z Hipnozą bez Transu - Prowadzenie Coachingu Life
  2. Co to znaczy blokada na koncie bankowym? Procedura odblokowania
  3. Biała lista VAT - jak zweryfikować kontrahenta online?
  4. Wypełnienie formularza Z-15A - wzór, jak wypełnić, druk 15A
  5. Podatek dochodowy - Jak obliczyć należną kwotę?
Autor Krystyna Pawłowska
Krystyna Pawłowska

Jestem dietetyczką i trenerką personalną z 10-letnim doświadczeniem. Specjalizuję się w doborze suplementów w zależności od celu treningowego i trybu życia. Moim celem jest edukacja w zakresie zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej, aby każdy mógł cieszyć się zdrowiem i dobrą kondycją.

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły